[{"data":1,"prerenderedAt":72},["ShallowReactive",2],{"blog-tymm-nedir-ogretmen-icin-sinifta-ne-degisir":3},{"post":4,"related":48},{"slug":5,"title":6,"description":7,"date":8,"tags":9,"draft":12,"author":13,"readingMinutes":14,"html":15,"headings":16},"tymm-nedir-ogretmen-icin-sinifta-ne-degisir","TYMM nedir? Öğretmen için sınıfta ne değişir","Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde tema, öğrenme çıktısı, öğrenme kanıtları ve farklılaştırma ne demek? Resmi kaynaklara dayanan sade bir özet.","2026-11-01",[10,11],"TYMM","Planlama",false,"Mekteb AI Ekibi",5,"\u003Cp>Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM), Millî Eğitim Bakanlığının 2024-2025 eğitim öğretim yılından itibaren kademeli olarak uygulamaya koyduğu yeni öğretim programları modelidir. Programların tamamı \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tymm.meb.gov.tr\u003C\u002Fa> adresinde yayımlanır ve sitede 112 öğretim programı listelenir.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bu yazıda TYMM'yi kuramsal bir tartışma olarak değil, bir öğretmenin haftalık işine dokunan yönleriyle ele alıyoruz: programı nasıl okursunuz, bir temanın içinde neler vardır, ölçme ve planlamada neye dikkat edersiniz. Her bilgiyi resmi belgelerden aldık; kaynak adlarını metinde bulacaksınız.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"ortak-metin-butun-programlarin-catisi\">Ortak Metin: bütün programların çatısı\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>TYMM'deki her ders programı aynı çatıya dayanır. Bu çatıyı anlatan belgenin adı \u003Cstrong>Ortak Metin\u003C\u002Fstrong>dir. Ortak Metin; temel yaklaşımı, öğrenci profilini, beceri çerçevelerini ve program bileşenlerini açıklar (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Fupload\u002Fbrosur\u002Fortak_metin.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ortak Metin\u003C\u002Fa>).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Öğrenci profili on özellikle tanımlanır: ahlaklı, bilge, cesaretli, estetik, iradeli, merhametli, sağlıklı, sorgulayıcı, üretken ve vatansever (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Fogrenci-profili\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Öğrenci profili\u003C\u002Fa>). Programları okurken bu profilin her derste farklı bir yerden beslendiğini görürsünüz.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Ortak Metin'in yanında TYMM sitesinde \u003Cstrong>Program Okuryazarlığı Kılavuzları\u003C\u002Fstrong> da yayımlanmıştır. Kılavuzlar modüller hâlinde hazırlanmıştır; ölçme-değerlendirme ve farklılaştırma gibi konular ayrı modüllerde ayrıntılı anlatılır (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Fprogram-okuryazarligi-kilavuzlari\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Program Okuryazarlığı Kılavuzları\u003C\u002Fa>).\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"bir-temanin-icinde-neler-var\">Bir temanın içinde neler var?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Programın sınıf düzeyindeki ana bölümüne derslere göre farklı adlar verilir: Matematik ve Türkçe'de "tema", Fen Bilimleri ve Din Kültürü'nde "ünite", Sosyal Bilgiler'de "öğrenme alanı", İngilizce'de "theme". Adı ne olursa olsun, bir tema sayfasında genellikle şu bölümler bulunur:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\u003Cli>\u003Cstrong>Ders saati:\u003C\u002Fstrong> temaya ayrılan süre.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Beceriler:\u003C\u002Fstrong> alan becerileri, kavramsal beceriler ve eğilimler; ayrıca programlar arası bileşenler (sosyal-duygusal öğrenme becerileri, değerler, okuryazarlık becerileri).\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Disiplinler arası ve beceriler arası ilişkiler.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri.\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>İçerik çerçevesi:\u003C\u002Fstrong> genellemeler, anahtar kavramlar, sembol ve gösterimler.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Öğrenme kanıtları (ölçme ve değerlendirme).\u003C\u002Fstrong>\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Öğrenme-öğretme yaşantıları:\u003C\u002Fstrong> temel kabuller, ön değerlendirme süreci, köprü kurma ve öğrenme-öğretme uygulamaları.\u003C\u002Fli>\u003Cli>\u003Cstrong>Farklılaştırma:\u003C\u002Fstrong> zenginleştirme ve destekleme.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Bölümler derse göre eksik ya da fazla olabilir. Örneğin Ortaokul Türkçe 7. sınıfta "Üretim Atölyesi" adlı ek bir bölüm vardır. Öğretmen yansıtmaları ise web sayfasında değil, program PDF'inde yer alır.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"ogrenme-ciktisi-konu-yerine-gozlenebilir-hedef\">Öğrenme çıktısı: "konu" yerine gözlenebilir hedef\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>TYMM'de bir temada öğrencinin kazanması beklenen bilgi, beceri ve eğilim \u003Cstrong>öğrenme çıktısı\u003C\u002Fstrong> olarak yazılır. Öğrenme çıktısı gözlemlenebilir bir tanımdır ve kodludur; örneğin MAT.4.1.6 (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Fassets\u002Fpdf\u002Fmodul-1.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Modül 1\u003C\u002Fa>).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Her öğrenme çıktısının altında a, b, c diye sıralanan \u003Cstrong>süreç bileşenleri\u003C\u002Fstrong> bulunur. Bunlar çıktıya giden yolu adım adım gözlenebilir davranışlara böler. Sınıfta işinize en çok yarayacak bölüm de burasıdır: Bir etkinliği ya da soruyu hazırlarken "bu, hangi süreç bileşenini gözlememi sağlıyor?" diye sormak, materyalin amacını netleştirir.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Kodlarla ilgili küçük bir gözlem: aynı kod öbeği birden çok temaya yayılabilir. Örneğin 4. sınıf Matematik'te MAT.4.1 ile başlayan çıktılar hem "Sayılar ve Nicelikler (1)" hem de "Sayılar ve Nicelikler (2)" temasında geçer. Bu yüzden bir çıktının hangi temaya ait olduğuna koddan değil, tema sayfasından bakmak en güvenlisidir.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"temel-kabuller-ve-kopru-kurma\">Temel kabuller ve köprü kurma\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Her tema, öğrencinin o temaya başlarken sahip olduğu varsayılan ön öğrenmeleri \u003Cstrong>temel kabuller\u003C\u002Fstrong> olarak yazar. Örneğin 4. sınıf Matematik'teki kesirler teması, öğrencilerin bütün, yarım ve çeyreği kesirle gösterebildiğini temel kabul olarak alır ve üzerine basit, bileşik, tam sayılı ve denk kesirleri ekler.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Bu, öğretmen için iki şey demektir. Birincisi, temaya başlamadan önce temel kabullerin sınıfınızda gerçekten var olup olmadığını yoklamak (ön değerlendirme) değerlidir. İkincisi, hazırladığınız materyal o sınıfın çıktısının altına inmemeli, üstüne de çıkmamalıdır.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>\u003Cstrong>Köprü kurma\u003C\u002Fstrong> ise yeni öğrenmeyi öğrencinin hayatı ve önceki bilgileriyle ilişkilendiren bölümdür. Kısa bir hikâye, gündelik bir soru ya da önceki temaya gönderme, köprü kurmanın en kolay biçimleridir.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"beceri-cerceveleri-ve-degerler\">Beceri çerçeveleri ve değerler\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Her tema hangi becerileri işlediğini kodlarıyla yazar. Çerçeveler şunlardır: kavramsal beceriler (KB), alan becerileri, eğilimler (E), sosyal-duygusal öğrenme becerileri (SDB), değerler (D) ve okuryazarlık becerileri (OB) (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Fbeceriler\u002Fkavramsal-beceriler\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Beceri çerçeveleri\u003C\u002Fa>).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Değerlerle ilgili önemli bir ayrıntı: Erdem-Değer-Eylem Çerçevesi'nde çatı değerler saygı, sorumluluk ve adalettir ve değerler ayrı bir konu olarak değil, programa kaynaşık biçimde işlenir (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Fbeceriler\u002Ferdem-deger-eylem-cercevesi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Erdem-değer-eylem çerçevesi\u003C\u002Fa>). Yani "değerler etkinliği" ayrı bir ders gibi değil, temanın içindeki etkinliklere yedirilmiş olarak düşünülür.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"olcme-ve-degerlendirmede-ne-degisti\">Ölçme ve değerlendirmede ne değişti?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Tema sayfalarındaki \u003Cstrong>öğrenme kanıtları\u003C\u002Fstrong> bölümü, öğrencinin çıktıya ulaşma düzeyini gösteren somut kanıtları ve bunları toplayan araçları listeler: performans görevi, dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi, çalışma kâğıdı ve benzerleri. Bu araçlar temadan temaya değişir; aynı araç her derste önerilmez.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Resmi metinlerden öne çıkan birkaç kural:\u003C\u002Fp>\n\u003Cul>\u003Cli>Sosyal-duygusal öğrenme becerileri, öğrenciler hakkında eğitsel karar vermek amacıyla ölçülmez; biçimlendirici yaklaşım esastır (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Fassets\u002Fpdf\u002Fmodul-2.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Modül 2\u003C\u002Fa>).\u003C\u002Fli>\u003Cli>TYMM genelgesine göre öğrencileri akademik başarıya göre sıralayan sınavlar yapılmaz (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fwww.meb.gov.tr\u002Fturkiye-yuzyili-maarif-modeline-iliskin-genelge-yayimlandi\u002Fhaber\u002F34511\u002Ftr\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">genelge haberi\u003C\u002Fa>).\u003C\u002Fli>\u003Cli>Çoktan seçmeli soru yazımı için Bakanlığın resmi bir kılavuzu vardır: \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Fupload\u002Fkilavuz\u002Fcoktan-secmeli-soru-yazim-kilavuzu.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu\u003C\u002Fa>.\u003C\u002Fli>\u003C\u002Ful>\n\u003Cp>Araçların birbirinden farkını ayrıntılı anlattığımız yazı: \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002Fizleme-testi-rubrik-kontrol-listesi-farklari\">İzleme testi, rubrik ve kontrol listesi: hangisi ne zaman?\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"farklilastirma-destekleme-ve-zenginlestirme\">Farklılaştırma: destekleme ve zenginleştirme\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>TYMM programları farklılaştırmayı iki yönde ele alır: desteğe ihtiyacı olan öğrenciler için \u003Cstrong>destekleme\u003C\u002Fstrong>, hızlı öğrenen öğrenciler için \u003Cstrong>zenginleştirme\u003C\u002Fstrong>. İlkokul Matematik programına göre zenginleştirmede bir üst sınıfın öğrenme çıktısına yer verilmez. Yani zenginleştirme, öğrenciyi bir sonraki sınıfın konusuna taşımak değil, aynı çıktıyı derinleştirmektir.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Konuyu örneklerle anlattığımız yazı: \u003Ca href=\"\u002Fblog\u002Ffarklilastirma-destekleme-zenginlestirme-etkinlikleri\">Farklılaştırma: destekleme ve zenginleştirme etkinlikleri nasıl hazırlanır?\u003C\u002Fa>\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"planlama-yillik-plan-ve-ders-plani\">Planlama: yıllık plan ve ders planı\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Yıllık planları okulun zümreleri hazırlar; Bakanlığın yayımladığı örnek çerçeve planlar esas alınır. Yıllık plan, eğitim öğretim yılının başlamasından itibaren 15 gün içinde okul müdürünce onaylanır (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Fmevzuat.meb.gov.tr\u002Fdosyalar\u002F2237.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Eğitim ve Öğretim Çalışmalarının Planlı Yürütülmesine İlişkin Yönerge\u003C\u002Fa>, md. 10).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Öğretmenlerin "günlük plan" dediği belgenin mevzuattaki adı \u003Cstrong>ders planı\u003C\u002Fstrong>dır. Aynı yönergeye göre ders planı; dersin diğer derslerle ilişkisini, konuyu, öğrenme çıktılarını, tarih ve süreyi, araç-gereç ve kaynakları, etkinlikleri, öğrencilerin bireysel farklılıklarını ve ölçme-değerlendirme etkinliklerini içerir. Ders planlarının tek tip olması da zorunlu değildir (md. 7 ve md. 12).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Çerçeve planlar \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Ftaslak-cerceve-planlari\u002Ftemel-egitim\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">taslak çerçeve planlar\u003C\u002Fa> sayfasında yayımlanır. Programlar ayrıca, zümre öğretmenler kurulu kararıyla araştırma, proje ya da yerel çalışmalar için ders süresi ayrılmasına imkân veren \u003Cstrong>okul temelli planlama\u003C\u002Fstrong>yı da tanımlar (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Fokul-temelli-planlama\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Okul temelli planlama\u003C\u002Fa>).\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"hangi-siniflar-tymm-ile-okutuluyor\">Hangi sınıflar TYMM ile okutuluyor?\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>Geçiş kademelidir: 2024-2025'te 1, 5 ve 9. sınıflarla başlamıştır. 2026-2027 çerçeve plan sayfalarına göre bu yıl temel eğitimde 1, 2, 3 ve 5, 6, 7. sınıflar; ortaöğretimde hazırlık, 9 ve 10. sınıflar TYMM ile devam etmekte, 11. sınıfta ise uygulama başlamaktadır (\u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Ftaslak-cerceve-planlari\u002Ftemel-egitim\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">temel eğitim\u003C\u002Fa>, \u003Ca href=\"https:\u002F\u002Ftymm.meb.gov.tr\u002Ftaslak-cerceve-planlari\u002Fortaogretim\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ortaöğretim\u003C\u002Fa>).\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Geçiş ders bazında da farklılık gösterebilir; Talim ve Terbiye Kurulu kararları bazı dersler için farklı başlangıç yılları belirlemiştir. Kendi dersiniz ve sınıfınız için hangi programın yürürlükte olduğunu Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının güncel kararlarından kontrol etmenizi öneririz.\u003C\u002Fp>\n\u003Ch2 id=\"kisacasi\">Kısacası\u003C\u002Fh2>\n\u003Cp>TYMM'de bir dersi hazırlamak, tema sayfasını okumakla başlar: öğrenme çıktısı ve süreç bileşenleri neyi hedeflediğinizi, temel kabuller nereden başlayacağınızı, öğrenme kanıtları nasıl ölçeceğinizi, farklılaştırma bölümü de kimin için neyi uyarlayacağınızı söyler.\u003C\u002Fp>\n\u003Cp>Mekteb AI bu okuma işini sizin yerinize arka planda yapmak için tasarlandı: ders programınızdan o haftanın temasını ve öğrenme çıktılarını bulur, materyali bu çerçevede hazırlar, son sözü size bırakır. Ders planı tarafını merak ediyorsanız \u003Ca href=\"\u002Fozellikler\u002Fders-plani\">ders planı sayfamıza\u003C\u002Fa> göz atabilirsiniz.\u003C\u002Fp>",[17,21,24,27,30,33,36,39,42,45],{"id":18,"text":19,"level":20},"ortak-metin-butun-programlarin-catisi","Ortak Metin: bütün programların çatısı",2,{"id":22,"text":23,"level":20},"bir-temanin-icinde-neler-var","Bir temanın içinde neler var?",{"id":25,"text":26,"level":20},"ogrenme-ciktisi-konu-yerine-gozlenebilir-hedef","Öğrenme çıktısı: \"konu\" yerine gözlenebilir hedef",{"id":28,"text":29,"level":20},"temel-kabuller-ve-kopru-kurma","Temel kabuller ve köprü kurma",{"id":31,"text":32,"level":20},"beceri-cerceveleri-ve-degerler","Beceri çerçeveleri ve değerler",{"id":34,"text":35,"level":20},"olcme-ve-degerlendirmede-ne-degisti","Ölçme ve değerlendirmede ne değişti?",{"id":37,"text":38,"level":20},"farklilastirma-destekleme-ve-zenginlestirme","Farklılaştırma: destekleme ve zenginleştirme",{"id":40,"text":41,"level":20},"planlama-yillik-plan-ve-ders-plani","Planlama: yıllık plan ve ders planı",{"id":43,"text":44,"level":20},"hangi-siniflar-tymm-ile-okutuluyor","Hangi sınıflar TYMM ile okutuluyor?",{"id":46,"text":47,"level":20},"kisacasi","Kısacası",[49,56,65],{"slug":50,"title":51,"description":52,"date":53,"tags":54,"draft":12,"author":13,"readingMinutes":14},"izleme-testi-rubrik-kontrol-listesi-farklari","İzleme testi, rubrik ve kontrol listesi: hangisi ne zaman?","TYMM'de ölçme ve değerlendirme: izleme testi, dereceli puanlama anahtarı (rubrik) ve kontrol listesi arasındaki farklar ve doğru aracı seçmek için ipuçları.","2026-10-30",[55,10],"Ölçme ve değerlendirme",{"slug":57,"title":58,"description":59,"date":60,"tags":61,"draft":12,"author":13,"readingMinutes":64},"farklilastirma-destekleme-zenginlestirme-etkinlikleri","Farklılaştırma: destekleme ve zenginleştirme etkinlikleri nasıl hazırlanır?","TYMM'de farklılaştırma ne demek, destekleme ve zenginleştirme etkinliği nasıl hazırlanır? Resmi kurallar, teknikler ve sınıfta uygulanabilir adımlar.","2026-10-29",[62,63,10],"Farklılaştırma","Materyal hazırlama",4,{"slug":66,"title":67,"description":68,"date":69,"tags":70,"draft":12,"author":13,"readingMinutes":64},"calisma-kagidi-hazirlarken-dikkat-edilecek-10-nokta","Çalışma kâğıdı hazırlarken dikkat edilecek 10 nokta","Sınıf düzeyi, yönerge, yazma alanı, punto ve görsel: öğrencinin gerçekten çalışabileceği bir çalışma kâğıdı için 10 pratik kontrol.","2026-10-31",[71,63],"Çalışma kâğıdı",1793574294961]